Skip to content

SV Vs CY 1: Πίσω από το Τιμόνι

18/11/2008

Σήμερα έλαβα μέρος σε ένα σεμινάριο «Οδικής Ιατρικής», ή Traffic Medicine. Όπως ήταν φυσικό, γκαβό καθώς είμαι, είχα μία συγκεκριμένη ερώτηση πριν καν αρχίσει το σεμινάριο: Τι σημαίνει Οδική Ιατρική και γιατί η αίθουσα πλημμυρίζεται από ψυχιάτρους παιδιών και ενηλίκων?

Η οδήγηση κάποιου οχήματος είναι μια πολύπλοκη αποστολή που απαιτεί ένα λογικό επίπεδο σωματικής ικανότητας, ακριβής αντίληψης και κατάλληλης κρίσης. Όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορούν να επηρεαστούν από την χρήση ναρκωτικών και αλκοόλ, αυξάνοντας σοβαρά την πιθανότητα οδικών ατυχημάτων. Κάποιες ιατρικές ασθένειες (και οι θεραπείες τους) μπορούν επίσης να βλάψουν την ικανότητα οδήγησης.

Σε αυτήν την τελευταία πρόταση βασίστηκε και το σημερινό σεμινάριο. Ασχολήθηκε με δύο νευροψυχιατρικές ασθένειες, συγκεκριμένα το ADHD (Attention Deficit/Hyperactivity Disorder: Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα ), και ασθένειες του Αυτιστικού φάσματος όπως Αυτισμός και Σύνδρομο Asperger. Η συζήτηση είχε να κάνει με το αν θα πρέπει άτομα με αυτές τις ασθένειες να οδηγούν, ποια κριτήρια πρέπει να πληρούν για να τους επιτραπεί η οδήγηση, αν οι θεραπείες τους επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά την ικανότητα οδήγησης τους και σε ποιο βαθμό, και γενικότερα, πόσο λεπτές είναι οι γραμμές για τον κακομοίρη που πρέπει να αποφασίσει για δαύτους.

Σε αυτό το σημείο σκέφτομαι «Μα κοίτα πράματα με τα οποία ασχολείται ο κόσμος μακριά από την Μεσόγειο».

Θεωρητικά λοιπόν, ο κάθε πολίτης έχει την ευθύνη και την υποχρέωση να δηλώσει στο σχετικό ερωτηματολόγιο εάν πάσχει από οποιανδήποτε σωματική, ψυχική ή νευρολογική ασθένεια που μπορεί να τον κάνει δημόσιο κίνδυνο, προτού υποβληθεί στην εξέταση μαθητικής άδειας οδήγησης.

Εμένα δεν με ρώτησε κανείς.  Ούτε εσένα ε? Ποιος ξέρει? Μπορεί να τους τελείωσαν τα ερωτηματολόγια. Μπορεί να μην δούλευε η φωτοτυπική. Μπορεί ένα τέτοιο ερωτηματολόγιο να μην υπάρχει καν σαν ιδέα. Αλλιώς κρίνουμε στον Ομφαλό της Γης ποιος δικαιούται άδεια οδήγησης. Γι’αυτό άλλωστε διατηρούμε πανηγυρικά εδώ και πολλάαααα χρόνια το Ευρωπαϊκό πρωτείο στους θανάτους από αυτοκινητιστικά δυστυχήματα. Ακόμα όμως και να υπήρχε ένα τέτοιο ερωτηματολόγιο, ένα μεγάλο ποσοστό πασχόντων θα αρνιόταν οποιαδήποτε σχέση με την ασθένειά του πριν αλέκτωρ λαλήσει τρείς, προκειμένου να βγει φουριόζος στους δρόμους.

Αφού ο υποψήφιος βάλει Χ στο κουτάκι που λέει ΝΑΙ, πάσχω από το τάδε, τότε προτίθεται να περάσει μια βόλτα (κανονικά με το λεωφορείο αλλά αφού στον Ομφαλό της Γης δεν θα περάσει ποτέ, παίρνει το αμάξι παράνομα) από τον αρμόδιο γιατρό και τον αρμόδιο ειδικό. Οι δύο αυτοί γιατροί θα πάρουν ένα ολοκληρωμένο ιστορικό, θα κάνουν μια αντικειμενική εξέταση, ακολούθως μια αποτίμηση, και ακολούθως ο υποψήφιος θα κάνει ένα νευροψυχολογικό τεστ. Όλα αυτά θα δώσουν μια όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το ποιος είναι αυτός που προτίθεται να γίνει οδηγός.

Πόσο σοβαρή είναι η μορφή της πάθησης? Πόσο καλά ελέγχεται από την θεραπεία? Ποιες είναι οι πιθανές παρενέργειες της θεραπείας του? Υπάρχουν επιπρόσθετοι παράγοντες νοσηρότητας? Και για να είναι όλα τα πάρα πάνω προς τιμήν του, έχει ο υποψήφιος επίγνωση της πάθησης του?

Ακόμα και να υπήρχε μια σχετική υπηρεσία στον Ομφαλό της Γης, θα υπήρχε και ένα παραθυράκι που θα επέτρεπε στους υποψήφιους που (κατά λάθος) βάλαν Χ στο κουτάκι ΝΑΙ, πάσχω, να πηδήξουν αυτό το σημείο, ή να αλλάξουν τις απαντήσεις τους, αν είχαν τις κατάλληλες γνωριμίες. Επίσης η υπηρεσία θα στελεχωνόταν από άτομα τα οποία surprise surprise, θα γινόταν συνένοχοι στην δημιουργία του παραθύρου. Επίσης η υπηρεσία θα χαρακτηριζόταν από την έλλειψη ειδικού μια που ποτέ δεν είχαμε, και αυτούς που αποκτήσαμε, τους αναγκάζουμε να φύγουν (πάρτε παράδειγμα την παιδοψυχιατρική μονάδα του νοσοκομείου Λεμεσού που έχει μείνει εδώ και μήνες χωρίς γιατρό).

Προφίλ πάσχοντα ADHD

  • Ανικανότητα διατήρησης προσοχής σε ένα θέμα.
  • Συμπεριφορικός αυθορμητισμός.
  • Δυσλειτουργία μνήμης.
  • Διοικητική δυσλειτουργία (προγραμματισμός, οργάνωση, γνωστική ευκαμψία).
  • Βιασύνη όσον αφορά την αντίδραση και εκτέλεση.

Βάλε κάποιον σαν τον πιο πάνω χωρίς αποτελεσματική θεραπεία πίσω από ένα τιμόνι. Καθώς προχωράει ανέμελος βαριέται και ανάβει το ράδιο. Πέφτει πάνω στο αγαπημένο του κομμάτι. Αυθόρμητα αφαιρείται από το γεγονός ότι έχει τον έλεγχο ενός κινούμενου οχήματος, αρχίζει να χτυπιέται στους ρυθμούς του τραγουδιού, και αφήνοντας το τιμόνι μιμείται τον τραγουδιστή κρατώντας με το ένα χέρι το μικρόφωνο και σκίζοντας το πουκάμισό του με το άλλο. Τελευταία στιγμή αντιλαμβάνεται πως το φανάρι είναι κόκκινο. Δεν του’ρχεται ποιο πατίδι είναι το φρένο έτσι αυθόρμητα και βιαστικά πατάει περισσότερο αυτό που πατούσε τόση ώρα: το γκάζι. Για καλή του τύχη τον αποφεύγουν οι άλλοι οδηγοί και δεν τρακάρει. Προσηλώνεται και πάλι στην οδήγηση. Ω! Ένα κόκκινο μηχανάκι! Ω! Ο Βαγγέλης πάνω στο μηχανάκι! «Ρε Βαγγέληηηηηη!!!» φωνάζει καθώς κρεμιέται έξω από το παράθυρο τραβώντας με το χέρι του το τιμόνι στην αντίθετη λωρίδα. Για κακή του τύχη πίσω από τον Βαγγέλη οδηγάει η Μαρία που εκείνη τη στιγμή είναι γυρισμένη πίσω και φωνάζει στο σκασμένο της που χοροπηδάει στο πίσω κάθισμα ακατάπαυστα. ΜΠΟΥΜ.

Το ADHD επηρεάζει το 5% των παιδιών (κυρίως τα αγόρια) και στις πλείστες περιπτώσεις συνεχίζει να προκαλεί έντονες δυσλειτουργίες και στην ενήλικη ζωή.

Προφίλ πάσχοντα Αυτιστικού φάσματος

  • Αργή επεξεργασία νέων πληροφοριών.
  • Προσοχή κυρίως στις μικρές λεπτομέρειες αντί στην γενική εικόνα.
  • Διοικητική δυσλειτουργία (όπως στο ADHD).
  • Μειωμένη προσοχή σε κοινωνικά στοιχεία (πχ. Ανικανότητα ερμηνείας της συμπεριφοράς των άλλων).

Βάλε κάποιον σαν τον πιο πάνω χωρίς αποτελεσματική θεραπεία πίσω από το τιμόνι. Καθώς προχωράει ανέμελος του κόβει την ορμή ένα αμάξι που βγαίνει με ταχύτητα χελώνας από το αλτ το οποίο οδηγάει, ναι, η Μαρία. Την ίδια στιγμή κορνάρει στη Μαρία ο Βαγγέλης που προσπερνάει τον φίλο μας με το μηχανάκι. Ο φίλος μας προσπαθεί να επεξεργαστεί όλες αυτές τις νέες πληροφορίες και τις συνεχείς αλλαγές, μα μάταια! Δεν μπορεί να αποφασίσει τι να κάνει (να ελαττώσει ταχύτητα στην προκειμένη περίπτωση) γιατί το μηχανάκι του Βαγγέλη είναι κόκκινο και αυτό δεν παίζει κανέναν ρόλο! Για καλή του τύχη τον βλέπει να έρχεται κατά πάνω της η Μαρία που είναι γυρισμένη πίσω και φωνάζει στο σκασμένο της που χοροπηδάει στο πίσω κάθισμα ακατάπαυστα (γιατί έχει ADHD), γυρνάει μπροστά και επιταχύνει. Έτσι δεν συγκρούονται. Ο Βαγγέλης προσπερνάει τον δικό μας και την Μαρία και η οδήγηση συνεχίζεται κανονικά. Μέχρι που από την αντίθετη λωρίδα ένας οδηγός κρεμιέται έξω από το παράθυρο και φωνάζει «Ρε Βαγγέληηηηηη!» καθώς εισέρχεται στη δική τους λωρίδα. Η Μαρία τρακάρει με αυτόν και σταματάει απότομα. Φωνές, κόρνες, ήχος από τρακάρισμα, απότομο φρενάρισμα του μπροστινού. Πολλές πληροφορίες που χρειάζεται να επεξεργαστούν σε κλάσματα δευτερολέπτου. Μόνο που στον δικό μας κάνει εντύπωση το όνομα Βαγγέλης και πως λένε και τον πατέρα του έτσι. ΜΠΟΥΜ. Καραμπόλα.

Οι Διαταραχές του Αυτιστικού Φάσματος επηρεάζουν σχεδόν το 1% των παιδιών και συνεχίζονται και στην ενήλικη ζωή.

Στις ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου αυτή η διαδικασία ακολουθείται ανελλιπώς, επαγγελματικά και αξιοκρατικά, όχι μόνο για αυτές τις 2 διαταραχές, αλλά και για πολλές άλλες όπως για παράδειγμα την επιληψία, μυϊκές παθήσεις, οπτικές και ακουστικές παθήσεις κοκ. Στον Ομφαλό της Γης, ακόμα και να σου λείπουν 2 χέρια, 2 πόδια και ένα κεφάλι, αν αποτελείσαι δηλαδή μόνο από ένα κορμό και έχεις εσύ ή ο πατέρας σου τις κατάλληλες γνωριμίες, τίποτα δεν σε σταματά από το να αποκτήσεις δικαίωμα και άδεια οδήγησης.

Να χαιρόμαστε τα πρωτεία!

 

8 Comments leave one →
  1. 19/11/2008 00:53

    Μεγάλες αλήθειες είπες psychia. Ο γυιός μιας φίλης μου διαγνώστηκε με αυτό το σύνδρομο από την παιδική του ηλικία. Όταν η φίλη μου πήρε χαρτιά από ψυχολόγο στο σχολείο για να τους εξηγήσει ώστε να προσέξουν τον γυιό της, οι δάσκαλοι της είπαν ότι δεν έχουν ιδέα για τέτοια πράγματα και ότι δεν υπάρχει έτσι αρρώστια! Πήγε και η ψυχολόγος και εξήγησε προσωπικά στους δασκάλους αλλά δεν είχε ιδιαίτερο αποτέλεσμα.

    Το παιδί τώρα είναι γύρω στα 20. Σχολείο δεν κατάφερε να τελειώσει, στρατό πήγε και βγήκε σε 1 μήνα… Έβγαλε “επιτυχώς” άδεια οδήγησης και ήδη έχει γύρω στις 20 κλήσεις… και σύντομα δικαστήριο!

    Ποιός έπρεπε να δικαστεί τελικά, εγώ έχω αυτή την απορία. Ο νεαρός πάντως στέκει τελευταίος στη σειρά των ενόχων (κατά τη γνώμη μου).

    Ομφαλός της Γης, κατά τ΄άλλα. Να ζήσουμε να μας χαιρόμαστε.

  2. ΑνΤώνυμος permalink
    19/11/2008 04:04

    Από ότι θυμάμαι παλιά όταν έβγαλα μαθητική άδεια, υπήρχαν δύο ερωτήσεις αναφορικά με την υγεία του υποψηφίου οδηγού, στην λίστα με ερωτήσεις που απαντούσες με ναι ή όχι πάνω στην αίτηση, και ήταν οι δύο τελευταίες.
    Όταν μάλιστα συμλήρωνα την αίτηση ο διπλάνος μου αιτητής βλέποντας με να διαβάζω την κάθε ερώτηση , μου λέει προσπαθώντας να “βοηθήσει” :
    – Τί διαβάζεις; Βάζεις ναί σε όλες και όχι στις δύο τελευταίες και τέλειωσες. Όλοι τα ίδια βάζουν είναι τυπικές οι ερωτήσεις….

    Πηγαίνοντας τώρα στην ιστοσελίδα του Τμήματος οδικών μεταφορών μήπως βρώ την αίτηση και μεταφέρω και εδώ τις εν λόγω ερωτήσεις, ανακάλυψα ότι άλλαξαν τα πράγματα αρκετά (δεν ξέρω από πότε), Ευρώπη γαρ, υποθέτω.
    Τώρα υπάρχει λίστα ολόκληρη με ερωτήσεις για την υγεία του αιτητή.
    Για το λόγου το αληθές δείτε την πίο κάτω φωτογραφία

    (Δυστυχώς αν και η αίτηση είναι σε μορφή pdf και μπορείς να την κατεβάσεις, το περιεχόμενο δεν είναι κείμενο αλλά σκαναρισμένη η αίτηση και pasted σαν φωτογραφία. Σιγά μην γίνονταν όλα σωστά, άλλαξε κάτι προς το καλύτερο είπαμε, μην τα θέλουμε και όλα με την μία)

  3. 19/11/2008 10:42

    και στη νέα αίτηση, αντώνυμε, βάζεις σε όλα “όχι”.

    Ίσως οι οδηγίες να έπρεπε να ήταν “Πάσχετε από οτιδήποτε από τα πιο κάτω; (Απαντήστε ΟΧΙ σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις)”

  4. 19/11/2008 15:07

    Για τις συγκεκριμμένες παθήσεις δεν ήξερα πολλά, ενδιαφέρον. Όσο για το πλωτό χωριό (ΚΥΠΡΟΣ) στο οποίο ζούμε, όλα τα πιο πάνω είναι ΑΛΗΘΕΙΑ!!!

  5. 19/11/2008 21:42

    @Ελ τα ίδια πάνω κάτω και στο Ελλάντα…

    @Psychia, δυστυχώς, εδώ στην εσχατιά της Ευρώπης, όλα είναι θέμα ούζου. Πας τον υπεύθυνο για ένα ούζο και όξω από την πόρτα…Κατά τα άλλα, οι ξένοι, ε χμ, ναι δεν έχουν θάλασσα, ήλιο, τζατζίκι, μουσκά και το πακέτο μας. Ναι ναι, τους νικάμε άνετα τους κουτόφραγκους….Να ζήσουμε μόνο να θυμόμαστε τους νεκρούς μας από τα τροχαία και να πίνουμε συχνά ουζάκια με τους υπεύθυνους δίπλα στις θάλασσες…

  6. 20/11/2008 17:38

    Άκουγα σήμερα στις ειδήσεις ότι εμειώθηκαν τα τροχαία κατά 10% για το 2008 στην Κύπρο. Ο στόχος μας,είπεν ο αρχηγός της αστυνομίας είναι 20% χάρην στην επέμβαση της αστυνομίας και στην αύξηση της αστυνομικής τροχαίας δύναμης… Αντί για πραγματική πρόληψη και κατάλληλη εκπαίδευση, κυνηγάμε την παράβαση, ΠΑΛΙ. Να ζήσουμε ναι..!

  7. erevos permalink
    20/11/2008 19:49

    Otan prokeitai gia apallages apo ton strato poli efkola paradexontai oti sindroma theleis. Otan prokeitai gia odigisi kai spoudes kai gamous kai istories, einai IGIESTATOI.

  8. 22/11/2008 12:50

    ασυχωρητη ειπες την μεγαλη αληθεια ..

Πε μας ρε!

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: